💡 Kısa cevap: Bu sayfa bir kripto terimleri sözlüğüdür ve iki şeyi birden yapar: terimin ne anlattığını ve en sık hangi terimle karıştırıldığını verir. Sıralama alfabetik değil, konu konu — çünkü bir terimi yalnız başına değil, karıştırıldığı terimle birlikte okumak anlamayı hızlandırır. Her kalemin yanında, konuyu ayrıntısıyla anlatan sayfaya bağlantı var.
📌 Bu sayfada
- Varlık ve ağ terimleri
- Cüzdan ve transfer terimleri
- Emir defteri ve işlem terimleri
- Maliyet terimleri
- Kaldıraç ve türev terimleri
- Mevzuat terimleri — resmî tanımıyla
- Davranış kısaltmaları (HODL, FOMO, FUD)
- Dolandırıcılık sözlüğü
İçindekiler
Varlık ve Ağ Terimleri
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| Coin | Kendi ağına sahip varlık | Token ile — token başkasının ağında yaşar: ayrım |
| Token | Mevcut bir ağ üzerinde, sözleşmeyle çıkarılan varlık | Coin ile; ayrıca aynı adlı farklı token olabilir |
| Stablecoin | Değeri bir varlığa sabitlenmesi hedeflenen token | “Sabit” ile — hedef sabitlik, garanti değil: USDT nedir |
| Ağ (zincir) | İşlemlerin kaydedildiği defteri tutan sistem | Platformla — borsa ağ değildir |
| Sözleşme adresi | Bir token’ı tek tanımlayan adres | Token adıyla — ad taklit edilir, adres edilemez: doğrulama |
| Arz | Üretilmiş toplam miktar | Dolaşımdaki arz ile: arz hesabı |
| Halving | Blok ödülünün takvimle yarıya inmesi | Fiyat olayıyla — takvim fiyat söylemez |
| Madencilik | Sıralama hakkının iş ispatıyla yarıştırılması | “Para üretmek” ile: mekanik |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Cüzdan ve Transfer Terimleri
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| Cüzdan adresi | Varlığın gönderileceği hedef | Txid ve blok hash ile — üçü de uzun onaltılık: adres biçimleri |
| Özel anahtar | Harcama yetkisini veren gizli değer | Parola ile — sıfırlanamaz |
| Kurtarma kelimeleri | Özel anahtarı üreten kelime dizisi | Yedek parola ile — paylaşan cüzdanı verir |
| Soğuk cüzdan | Anahtarı çevrimdışı tutan saklama | Sıcak cüzdanla: karşılaştırma |
| Memo / etiket | Bazı ağlarda transferi hesaba eşleyen alan | İsteğe bağlı sanılır — gerektiğinde zorunludur |
| Txid | Bir transferin zincirdeki kimliği | Adresle; ayrıca kimlik kanıtı sanılır: neyi kanıtlar |
| Onay sayısı | İşlemin üstüne eklenen blok sayısı | Platform eşiğiyle — ikisi ayrıdır |
| Ağ ücreti | Transferin zincire yazılması için ödenen bedel | Platform çekim ücretiyle: ayrım |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Emir Defteri ve İşlem Terimleri
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| Emir defteri | O an bekleyen alış ve satış emirleri | Fiyat grafiğiyle |
| Makas | En iyi alış ile en iyi satış arasındaki fark | Komisyonla — ikisi ayrı maliyet |
| Derinlik | Kademelerde bekleyen miktar | İşlem hacmiyle — en pahalı karışıklık: ayrım |
| İşlem hacmi | Geçmiş bir pencerede el değiştiren toplam | Derinlikle; ayrıca güven ölçütü sanılır |
| Fiyat kayması | Beklenen fiyat ile dolan fiyat arasındaki fark | Komisyonla |
| Limit emri | Belirlenen fiyattan kötüsüne dolmayan emir | Piyasa emriyle: karşılaştırma |
| Stop (zarar durdur) | Seviyeye değince emir gönderen tetik | Fiyat garantisi sanılır — değildir: neden |
| Parite / işlem çifti | Hangi varlığın hangisi karşılığında işlem gördüğü | Tek bir fiyatla — her çiftin fiyatı ayrıdır |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Maliyet Terimleri
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| Maker | Deftere emir ekleyen taraf | Alıcı/satıcı ayrımıyla — yönle ilgisi yok |
| Taker | Defterdeki emri alan taraf | Maker ile: komisyon etkisi |
| Komisyon | Platformun işlemden aldığı oran | Toplam maliyetle — dört kalemden biri |
| Başabaş eşiği | Kârın sıfırlandığı fiyat farkı | Brüt farkla: hesaplayıcı |
| Döngü çarpanı | Üç bacaklı dönüşümün toplam etkisi | Tek bacaklı farkla: üçgen hesaplayıcı |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Kaldıraç ve Türev Terimleri
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| Kaldıraç | Teminatın katı büyüklükte pozisyon | “Kazancı çarpan” ile — zararı da çarpar |
| Teminat | Pozisyonu açık tutmak için ayrılan tutar | Yatırım tutarıyla |
| Likidasyon | Platformun zorla kapatması | Stop ile — stop sizin, likidasyon değil: hesap |
| Fonlama oranı | Vadeli tarafta periyodik ödeme/alma | Faizle: mekanik |
| Delta nötr | Yönden bağımsız kurgu | Risksizlikle — yönsüz ≠ risksiz |
| Staking | Varlığı kilitleyip ödül alma | Mevduatla — ödül seyreltmeyle finanse edilir: ayrıntı |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Mevzuat Terimleri: Resmî Tanımıyla
Bu bölümdeki ilk tanım yorum değil, mevzuat metninin kendisidir. 16 Nisan 2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, uygulanması bakımından kripto varlığı şöyle tanımlar:
“…dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan, ancak itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıklar”
Tanımın olumsuz kısmı en çok işe yarayan kısmıdır: kripto varlık, bu metne göre para değildir, ödeme aracı değildir, menkul kıymet değildir. Aynı yönetmelik kripto varlıkların ödemelerde kullanılamayacağını düzenler.
| Terim | Ne anlatır | Neyle karıştırılır |
|---|---|---|
| KVHS | Kripto varlık hizmet sağlayıcı — platform tarafı | Varlığın kendisiyle; düzenleme platformu kapsar |
| SPK listesi | Yetki durumunu gösteren resmî liste | Reklamla, hacimle: nasıl aranır |
| MASAK | Aklama ile mücadele birimi | SPK ile — farklı yetki alanları: kurum ayrımı |
| Seyahat Kuralı | Transferde taraf bilgisinin iletilmesi yükümlülüğü | Limit kuralıyla: kapsam |
| Kimlik doğrulama | Platformun kimlik tespit süreci | Hesap güvenliğiyle: süreç |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Davranış Kısaltmaları: HODL, FOMO, FUD
| Kısaltma | Ne anlatır | Bu sitenin notu |
|---|---|---|
| HODL | Satmayıp elde tutma; bir forum yazım hatasından doğdu | Bir strateji değil, bir tutum adı. Bu site tutma süresi önermez. |
| FOMO | Kaçırma korkusuyla acele karar | Aciliyet pazarlama aracıdır; “son şans” cümlesi bir analiz değildir. |
| FUD | Korku, belirsizlik, şüphe yayma | Dikkat: yerinde eleştiriyi susturmak için de kullanılır. |
| DYOR | “Kendi araştırmanı yap” | Çoğu zaman sorumluluk aktarma cümlesidir; araştırma yöntemi vermeyen DYOR boştur. |
| Ayı / boğa | Düşüş / yükseliş dönemi etiketi | Geriye dönüktür, tahmin değildir: neden |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Dolandırıcılık Sözlüğü
| Terim | Ne anlatır | Ayırt edici işaret |
|---|---|---|
| Flash USDT | Zincirde karşılığı olmayan sahte bakiye | Sözleşme adresi tutmaz: dört adım |
| Sahte txid | Başkasının gerçek işleminin kimliği | Çıktı adresi sizin değildir |
| Ön ödemeli vaat | Önce ödeyin, getiri sonra | Doğrulanamayan donanım/hizmet: bulut madenciliği |
| Davet zinciri | Ödülün motoru yeni katılan kişidir | Gelir piyasadan değil abonedendir: sinyal ve bot satışı |
| “Kayıp kripto kurtarma” | Dolandırılanı ikinci kez hedefleyen teklif | İkinci dalga: ne yapmalı |
| “Bedava” kampanya | Koşullu kampanya ile düzen karışır | Seed veya imza isteniyorsa düzendir: ayrım |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Kripto Terimleri: Sık Sorulanlar
Kripto varlığın resmî tanımı nedir?
16 Nisan 2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, kendi uygulaması bakımından kripto varlığı “dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan, ancak itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıklar” olarak tanımlar.
HODL ne demek?
Satmayıp elde tutmayı anlatan bir kısaltmadır; bir forum yazım hatasından doğmuştur. Bir strateji adı değil, bir tutum adıdır. Bu site tutma süresi, alım zamanı veya satış zamanı önermez.
Coin ile token farkı nedir?
Coin kendi ağına sahiptir; token mevcut bir ağ üzerinde sözleşmeyle çıkarılır. Token çıkarmak izne bağlı olmadığı için aynı adı taşıyan farklı tokenlar olabilir; bu yüzden tek güvenilir kimlik sözleşme adresidir.
Derinlik ile işlem hacmi aynı şey mi?
Değil ve bu, sözlükteki en pahalı karışıklıktır. Hacim geçmiş bir pencerede el değiştiren toplamdır; derinlik ise şu an emir defterinde bekleyen miktardır. Emrinizin ne pahasına dolacağını derinlik belirler, hacim değil.
Stop ile likidasyon arasındaki fark nedir?
Stop sizin kurduğunuz, iptal edebileceğiniz bir tetiktir ve tetiklendiğinde emir gönderir. Likidasyon ise platformun teminat kuralı gereği uyguladığı, iptal edilemeyen zorla kapatmadır. Stop koymamak likidasyonu engellemez.
FUD her zaman kötü niyetli midir?
Hayır. Kısaltma korku, belirsizlik ve şüphe yaymayı anlatır, ancak pratikte yerinde eleştiriyi susturmak için de kullanılır. Bir uyarının “FUD” diye nitelenmesi, o uyarının yanlış olduğunu göstermez.
Memo veya etiket ne işe yarar?
Bazı ağlarda transferin hangi hesaba ait olduğunu eşleyen alandır. Gerektiği hâlde boş bırakılırsa işlem zincirde tam görünse bile hesabınıza eşleşmeyebilir. İsteğe bağlı sanılması sık yapılan bir hatadır.
Bu sözlük neden alfabetik değil?
Terimler konu konu gruplandı, çünkü bir terimi yalnız başına değil karıştırıldığı terimle birlikte okumak anlamayı hızlandırıyor. Her satırda “ne anlatır” ile birlikte “neyle karıştırılır” sütunu bulunur ve ayrıntısı olan kalemlerde ilgili sayfaya bağlantı verilir.
🔗 Terimlerin ayrıntılı rehberleri
📚 Kaynak ve yöntem: Mevzuat bölümündeki kripto varlık tanımı 16.04.2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik metninden birebir alınmıştır (Resmî Gazete) ve tanımın o yönetmeliğin uygulanması bakımından yapıldığı metinde ayrıca belirtilmiştir. Diğer kalemler, sitedeki ilgili rehberlerde birincil kaynağa veya mekanik türetmeye dayandırılmış tanımların özetidir; her kalemin ayrıntısı bağlantılı sayfadadır. Bu sayfa bir sözlüktür; fiyat verisi, tahmin, varlık, platform veya strateji önerisi içermez. “Bu sitenin notu” sütunundaki değerlendirmeler editöryal duruşu yansıtır ve bu şekilde işaretlenmiştir. Son doğrulama: 23 Ekim 2026. Yöntemimiz: Editöryal Politika
⚠️ Feragatname: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir. Sözlükteki tanımlar kavramları açıklar; hiçbiri alım, satım, tutma veya platform önerisi içermez. Mevzuat tanımı ilgili metnin kendi uygulaması bakımındandır ve bu sayfa hukuki nitelendirme yapmaz. Ayrıntı: Feragatname
💬 Sıra sende
Sözlükte aradığınız ama bulamadığınız bir terim mi var? Yorumda yazın — tanımını birincil kaynağa dayandırabiliyorsak ekleriz. Varlık adı veya fiyat sorusu içeren yorumlar yayımlanmaz.
4 yorum
Deneyiminizi ve sorularınızı paylaşabilirsiniz. Yatırım tavsiyesi niteliği taşıyan, kazanç vaat eden, sinyal grubu ya da bot tanıtan yorumlar yayımlanmaz. Yorum kuralları