💡 Kısa cevap: Limit emri ve piyasa emri arasındaki fark tek cümleyle şudur: piyasa emrinde gerçekleşme garantilidir, fiyat değildir; limit emrinde fiyat garantilidir, gerçekleşme değildir. Piyasa emri emir defterindeki mevcut emirleri tüketerek anında dolar — bu yüzden fiyat kayması (slipaj) burada doğar. Limit emri ise defterde bekler; dolmayabilir. Arbitrajda bu seçim doğrudan kârı belirler.
📌 Bu yazıda öne çıkanlar
- Emir defterinin nasıl okunduğu — alış, satış ve derinlik
- Piyasa emrinin neden “fiyatı kabul etmek” anlamına geldiği
- Limit emrinin bedeli: beklemek ve dolmama ihtimali
- Stop ve stop-limit emirlerinin ne işe yaradığı
- Fiyat kaymasının ağırlıklı ortalama fiyatla nasıl ölçüleceği
- Arbitrajda hangi bacakta hangi emir türünün kullanıldığı
İçindekiler
Emir Defteri Nedir, Nasıl Okunur?
Emir defteri, bir varlık için o anda bekleyen alım ve satım emirlerinin fiyat sırasına dizilmiş listesidir. İki tarafı vardır:
- Alış tarafı (bid). Almak isteyenlerin emirleri, en yüksek fiyat en üstte.
- Satış tarafı (ask). Satmak isteyenlerin emirleri, en düşük fiyat en üstte.
En yüksek alış ile en düşük satış arasındaki boşluğa makas (spread) denir. Her fiyat kademesinde bekleyen miktara ise derinlik denir — ve arbitrajda asıl belirleyici olan budur, çünkü işleminizin tamamı tek bir fiyattan değil, kademeleri sırayla yiyerek gerçekleşir.
| Terim | Ne anlatır | Neden önemli |
|---|---|---|
| En iyi alış / en iyi satış | Defterin en üstündeki iki fiyat | Ekranda gördüğünüz “fiyat” genellikle budur |
| Makas | İki fiyat arasındaki fark | Al-sat turunun en küçük maliyeti |
| Derinlik | Her kademede bekleyen miktar | Büyük emrin gerçek maliyetini belirler |
| Kademe adımı | Fiyatların arasındaki en küçük fark | Emri nereye koyabileceğinizi sınırlar |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Ekrandaki fiyat tek bir sayıdır; defter ise bir dağılımdır. “Fiyat şu kadar” cümlesi, yalnızca en üst kademedeki miktar kadar doğrudur.
Piyasa Emri Nedir?
Piyasa emri (market order), “fiyatı ne olursa olsun, şimdi” demektir. Defterdeki bekleyen emirleri karşı taraftan sırayla karşılar ve anında sonuçlanır.
- Avantajı: gerçekleşme neredeyse kesindir. Zamanın kritik olduğu yerde tek seçenektir.
- Bedeli: fiyatı siz belirlemezsiniz. Emir büyükse birkaç kademeyi birden yer ve ortalama fiyatınız bozulur.
- Komisyon tarafı: defteri tükettiğiniz için genellikle taker sayılırsınız; taker oranı çoğunlukla daha yüksektir. Ayrıntı: komisyonsuz işlemin gizli maliyeti.
Limit Emri Nedir?
Limit emri, “şu fiyattan ya da daha iyisinden” demektir. Belirttiğiniz fiyat o anda karşılanamıyorsa emir defterde bekler.
- Avantajı: kötü bir fiyattan işlem yapmazsınız. Fiyat üst sınırınız (alışta) veya alt sınırınız (satışta) nettir.
- Bedeli: emir hiç dolmayabilir ya da kısmen dolabilir. Arbitrajda kısmi dolum, tek bacağı açıkta bırakan en sinsi arızadır.
- Komisyon tarafı: defterde beklediğiniz için genellikle maker sayılırsınız; maker oranı çoğunlukla daha düşüktür.
Bir ayrıntı: limit emri anında eşleşecek bir fiyattan girilirse defterde beklemez, karşı tarafı karşılar ve taker gibi davranır. “Limit emri = maker” eşitlemesi bu yüzden her zaman doğru değildir.
Limit Emri ile Piyasa Emri Arasındaki Fark
| Piyasa emri | Limit emri | |
|---|---|---|
| Garanti eden | Gerçekleşmeyi | Fiyatı |
| Garanti etmeyen | Fiyatı | Gerçekleşmeyi |
| Defterle ilişkisi | Mevcut emirleri tüketir | Deftere emir ekler (anında eşleşmiyorsa) |
| Fiyat kayması | Doğrudan maruz | Yok — ama kısmi dolum riski var |
| Komisyon | Genellikle taker (yüksek) | Genellikle maker (düşük) |
| Zaman | Anında | Belirsiz |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Seçim bir tercih değil, neyi riske atmaya razı olduğunuz sorusudur: fiyatı mı, zamanı mı.
Stop ve Stop-Limit Emirleri Ne İşe Yarar?
Bu iki tür, emri hemen değil, bir fiyat koşulu gerçekleştiğinde devreye sokar.
- Stop (stop-market): Fiyat belirlediğiniz tetik seviyesine geldiğinde bir piyasa emri gönderir. Gerçekleşir, ama fiyatı garanti etmez — hızlı hareketlerde tetikten belirgin biçimde uzakta dolabilir.
- Stop-limit: Tetik geldiğinde bir limit emri gönderir. Fiyatı sınırlarsınız, ama fiyat limitinizi atlayarak geçerse emir hiç dolmaz.
İkisi de arbitrajın kendisinde değil, açıkta kalan bacağı kapatmada işe yarar. Arbitraj kurgusu bozulduğunda elinizde istemediğiniz bir pozisyon kalır; stop türleri o pozisyonun zararını sınırlamak içindir. Bu arızanın anatomisi: arbitrajın risk kalemleri.
Fiyat Kayması (Slipaj) Nasıl Ölçülür?
Fiyat kayması, beklediğiniz fiyat ile fiilen gerçekleşen ortalama fiyat arasındaki farktır. Ölçmek için ağırlıklı ortalama fiyatı hesaplarsınız.
Aşağıdaki defter yöntemi göstermek için uydurulmuştur; gerçek bir piyasa verisi değildir. 1.000 adet almak istediğinizi varsayalım:
| Satış kademesi | Fiyat | Bekleyen miktar | Alınan | Tutar |
|---|---|---|---|---|
| 1 (en iyi satış) | 100,00 | 300 | 300 | 30.000 |
| 2 | 100,10 | 400 | 400 | 40.040 |
| 3 | 100,25 | 500 | 300 | 30.075 |
| Toplam | 1.000 | 100.115 | ||
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Ağırlıklı ortalama fiyat: 100.115 ÷ 1.000 = 100,115. En iyi satış fiyatı 100,00 idi. Fiyat kayması:
(100,115 − 100,00) ÷ 100,00 = yüzde 0,115
Bu, ekranda hiçbir yerde yazmayan bir maliyettir. Komisyonun üstüne biner ve her bacakta ayrı ayrı doğar. Arbitrajda brüt farkın aşması gereken eşiği hesaplarken bu kalemi dışarıda bırakırsanız sonuç olduğundan iyi görünür — kendi değerlerinizle denemek için: başabaş eşiği hesaplayıcısı.
Pratik kural: kayma, işlem büyüklüğünüz defterin derinliğine yaklaştıkça hızla büyür. Makasın geniş göründüğü yerler genellikle derinliğin ince olduğu yerlerdir; iki şey birlikte gider.
Arbitrajda Hangi Emir Türü Kullanılır?
Tek bir doğru cevap yok; bacağa göre değişir.
| Durum | Eğilim | Gerekçe |
|---|---|---|
| Fark dar, pencere kısa | Her iki bacakta piyasa emri | Beklemek farkı kaybettirir; kayma bedeli kabul edilir |
| Fark geniş, zaman var | Limit emri | Hem makastan hem maker oranından kazanılır |
| Üçgen arbitraj | Genellikle piyasa emri | Üç bacağın biri beklerse döngü tamamlanmaz — ayrıntı |
| İlk bacak dolmuş, ikinci açıkta | Piyasa emri ya da stop | Öncelik kârdan çok pozisyonu kapatmaktır |
| Envanterle çalışıyorsanız | Limit emri | Transfer beklemediğiniz için zaman baskısı düşüktür — yöntem |
Tabloyu görmek için yana kaydırın.
Hangi türü seçerseniz seçin aritmetik aynı kalır: brüt fark, komisyon + fiyat kayması + varsa ağ ücretinin toplamını aşmalıdır. Türlerin bu kalemlerden nasıl etkilendiğini arbitraj türleri karşılaştırmasında görebilirsiniz.
Emir Türleri: Sık Sorulanlar
Limit emri ile piyasa emri arasındaki fark nedir?
Piyasa emri gerçekleşmeyi garanti eder, fiyatı etmez; limit emri fiyatı garanti eder, gerçekleşmeyi etmez. Piyasa emri defterdeki bekleyen emirleri tüketerek anında dolar ve fiyat kaymasına doğrudan maruz kalır. Limit emri ise belirttiğiniz fiyattan ya da daha iyisinden işlem yapar, karşılanmazsa defterde bekler.
Emir defteri nedir?
Bir varlık için o anda bekleyen alım ve satım emirlerinin fiyat sırasına dizilmiş listesidir. Alış tarafında en yüksek fiyat, satış tarafında en düşük fiyat en üsttedir; aradaki boşluğa makas, her kademede bekleyen miktara derinlik denir.
Piyasa emri verince neden beklediğimden farklı fiyat aldım?
Emriniz tek bir fiyattan değil, defterdeki kademeleri sırayla karşılayarak gerçekleşir. Miktar en üst kademedeki derinliği aşarsa bir sonraki kademeye geçilir ve ortalama fiyatınız bozulur. Bu farka fiyat kayması denir ve işlem büyüklüğü derinliğe yaklaştıkça hızla büyür.
Limit emri her zaman maker mıdır?
Hayır. Limit emri anında eşleşecek bir fiyattan girilirse defterde beklemez, karşı taraftaki emri karşılar ve taker gibi işlem görür. Maker sayılmak için emrin defterde bekliyor olması gerekir.
Fiyat kayması nasıl hesaplanır?
İşlem yapacağınız miktarı emir defterindeki kademelere dağıtıp ağırlıklı ortalama fiyatı bulun: her kademeden alınan miktar ile o kademenin fiyatı çarpılır, toplam tutar toplam miktara bölünür. Bu ortalamanın en iyi fiyattan sapma oranı, fiyat kaymasıdır.
Stop emri ile stop-limit emri arasındaki fark nedir?
Stop emri tetik seviyesine gelindiğinde bir piyasa emri gönderir: gerçekleşir ama fiyatı garanti etmez. Stop-limit ise tetikte bir limit emri gönderir: fiyatı sınırlarsınız, ancak fiyat limitinizi atlayarak geçerse emir hiç dolmayabilir.
Arbitrajda hangi emir türünü kullanmalıyım?
Bu sayfa emir türü önermez; seçim bacağın durumuna bağlıdır. Fark dar ve pencere kısaysa beklemek farkı kaybettirdiği için piyasa emri eğilimi doğar; fark genişse ve zaman varsa limit emri hem makastan hem düşük maker oranından kazandırır. Açıkta kalan bir bacağı kapatırken öncelik kârdan çok pozisyonu kapatmaktır.
Kısmi dolum arbitrajda neden tehlikeli?
Bir bacak tamamen, diğeri kısmen gerçekleştiğinde aradaki fark açıkta kalır ve elinizde arbitraj değil yönlü bir pozisyon olur. Bu, arbitrajda en sık gerçekleşen arızadır; maliyeti açıkta kalan tutar ile o süredeki fiyat hareketinin çarpımıdır.
🔗 İlgili rehberler
- başabaş eşiğini hesaplayan araç
- komisyon, makas ve maker-taker yükünü ölçme
- yürütme riski ve kısmi dolum
- üçgen arbitrajda üç bacaklı yürütme
- arbitraj türlerinin karşılaştırması
- emir mantığını gerçek para riske atmadan test etmek
- emir mantığını otomatikleştirmek
- kaldıraçlı pozisyonda emir ve likidasyon
- satış emrinde fiyat kayması
- dalgalı dönemde derinlik ve fiyat kayması
- hacim ile derinliğin ayrımı
- kaymanın üç bacağa yayılması
- stop ve stop-limit nasıl davranır
📚 Kaynak ve yöntem: Emir türlerinin tanımları, emir defteri yapısı ve maker-taker ayrımı, emir defteri bulunan piyasaların genel çalışma biçimine dayanır; hiçbir platform adı, komisyon oranı veya ücret verilmemiştir — bunlar platform kararıdır ve değişir. Fiyat kayması örneğindeki emir defteri ve fiyatlar yöntemi göstermek için uydurulmuştur, gerçek piyasa verisi değildir. Emir türlerinin adlandırması ve davranışı platformdan platforma farklılık gösterebilir; kendi platformunuzun emir ekranındaki tanımları esas alın. Platform faaliyet durumu için SPK listeleri birincil kaynaktır. Son doğrulama: 15 Ekim 2026. Yöntemimiz: Editöryal Politika
⚠️ Feragatname: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir. Hiçbir emir türü, platform veya strateji önerilmemektedir. Emir türlerinin davranışı piyasa koşullarına göre değişir; stop emirleri hızlı hareketlerde tetik seviyesinden uzakta gerçekleşebilir. Ayrıntı: Feragatname
💬 Sıra sende
Beklediğinizden farklı bir fiyattan mı doldunuz, yoksa limit emriniz hiç mi dolmadı? Aşağıya yorum bırakın — tekrarlayan durumları bu sayfaya ekliyoruz.
10 yorum
Deneyiminizi ve sorularınızı paylaşabilirsiniz. Yatırım tavsiyesi niteliği taşıyan, kazanç vaat eden, sinyal grubu ya da bot tanıtan yorumlar yayımlanmaz. Yorum kuralları